Karpia też boli :: Wegetarianie.pl :: Wegetarianizm weganizm

WIADOMOŚCI

CZYTELNIA

Fakty

Styl życia

Zdrowie i odżywianie

Etyka, psychologia, religia

Środowisko i ekologia

Wywiady, rozmowy

Książki i publikacje

Dodaj artykuł

Katalog stron www

KUCHNIA

Dodaj przepis...

Sekrety diety i kuchni

WEGETARIANIE.PL

Kontakt

ARCHIWUM

wrzesień, 2010

Więcej >

Karpia też boli

dodano wtorek, 01 grudnia 2009 - 00:54 - Wysłany przez : - 10475 Odsłon

"Zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę" - głosi artykuł 1 ustawy o ochronie zwierząt. Trudno o większą kpinę z tego prawa niż świąteczna sprzedaż karpi!

Zbliża się kolejna wigilijna rzeź: 14-17 milionów polskich i pewno drugie tyle czeskich i słowackich karpi przejdzie przez wielodniową udrękę spuszczania stawu, transportu, stłoczenia i przyduszenia w kadziach przed sprzedażą, często w zakrwawionej wodzie (bo szarpanie i podnoszenie za wieczka skrzelowe powoduje rany), nabierania czerpakami, rzucania na wagę i pakowania do plastikowej torby. Do tego etapu wszystkie ryby doświadczały równie brutalnego traktowania, a szczęście miały tylko te słabsze, które skończyły życie wcześniej. Więcej od szczęścia zależy po przybyciu do domu przeznaczenia: niektóre zwierzęta mają szansę ostatni raz rozprostować się wannie, a inne muszą pozostawać do śmierci skręcone w kubełku z litrem wody. Niezależnie od sposobu przetrzymywania, jedne będą miały szczęście umrzeć zabite sprawiedliwie, ale inne, nieudolnie ogłuszone, obudzą się pod nożem...

Karpie należą do grupy ryb zwanej kościstymi (Teleostei), która powstała w późnym triasie, prawie równocześnie ze ssakami, i pod względem rozwoju układu nerkowego, zwłaszcza mózgu i złożoności motywowanych, tzn. zachodzących z udziałem wiadomości (a nie zaprogramowanych) zachowań, jest porównywalna z niektórymi ssakami.

Ryby dzielą z nami podstawowe elementy systemu motywacyjnego, który ewolucyjnie jest źródłem wszelkich doznań pozytywnych i negatywnych. Ryby mają w mózgu tzw. układ nagrody, który generuje pozytywne doznania i który funkcjonuje przy udziale dopaminy - dzięki temu podobna do dopaminy amfetamina powoduje przyjemne doznania u nas i najwyraźniej u ryb, które wykonują różne zadania, aby ją dostać.

Ryby mają te same zakończenia bólowe (A i C) co ssaki i odczuwają ból, co eksperymentalnie udowodnili naukowcy ze znanego szkockiego Instytutu Roślin (w którym sklonowano owcę Dolly). Na przykład ryby, którym wstrzyknięto substancję drażniącą pod skórę szczęk, unikają pobierania pokarmu. W mózgu ryb działają opioidy, dlatego morfina uśmierza ból również u ryb.

Ryby mają odpowiednik ciała migdałowatego i odczuwają strach, który hamowany jest benzodiazepinami (substancje czynne środków uspokajających). Ból, strach i inne negatywne doznania, od których nie można się uwolnić, powodują stres, który u ryb przejawia się tak samo jak u innych kręgowców, tzn. wydzielaniem hormonów rdzenia nadnerczy (adrenaliny, noradrenaliny) i kory nadnerczy (kortykosteroidów), a także utratą wagi ciała (co przy 20-25 tys. ton karpi sprzedawanych na jedne święta oznacza wymierne straty finansowe).

Ryby potrzebują około jednego dnia, aby wrócić do równowagi po chwytaniu oraz/lub transporcie. Świąteczne karpie nie mają na to szansy choćby dlatego, że samo stłoczenie wywołuje u nich stres.

Dr A.S. Chase z Rowland Institute for Science (Cambridge, Massachusetts, USA) wykazał, że karpie są wrażliwe na muzykę i mają zadziwiającą zdolność kategoryzacji stylów muzycznych, w szczególności odróżniania bluesa od klasyki, niezależnie od instrumentów, wykonawców i innych zmiennych. Trzeba przyznać, że przynajmniej muzyki supermarkety karpiom nie szczędzą. Zwierzęta miotają się w brudnej wodzie i na wadze przy wzniosłych dźwiękach
"Chwała na wysokości" i "In Excelsis Deo". Chciałoby się wierzyć, że te niebiańskie śpiewy nie tylko zachęcają katolicki naród do zakupów, ale uśmierzają cierpienie wszystkich boskich stworzeń.
Za ryby modlił się podobno św. Antoni z Padwy (1195-1231), młodszy brat zakonny św. Franciszka, ale nic to rybom nie pomogło, bo obecni duchowi gospodarze Bożego Narodzenia w przeważającej większości demonstrują obojętność nie tylko dla losu ryb, ale wszystkich innych zwierząt.

W 2002 r. rozgorzała debata na temat łowienia ryb na żywca, to znaczy nadziewania na haczyk żywej ryby jako przynęty. Miesięcznik "Wiadomości
Wędkarskie" opublikował wypowiedzi czterech prominentnych wędkarzy. Profesorowie Zbigniew Religa i Andrzej Witkowski (ichtiolog z Uniwersytetu Wrocławskiego) wypowiedzieli się przeciwko tej praktyce. Za łowieniem na żywca wypowiedział się uważany za oświeconego hierarchę rektor Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie bp Tadeusz Pieronek, który nie tylko nie widzi nic złego w nadziewaniu żywej ryby na haczyk, ale uważa, że "świat upadł na głowę", jeżeli tę praktykę nadziewania żywego kręgowca na haczyk kwestionuje. W każdym razie zakaz łowienia na żywca w 2003 r. został zniesiony rozporządzeniem ministra rolnictwa.

Fascynująca jest psychologia świątecznego znęcania się nad karpiami, w które dorośli wciągają dzieci, jakby chcieli je do czegoś przyuczyć. W Czechach spuszczanie stawów stało się rytuałem, w którym biorą udział wycieczki szkolne! W polskich supermarketach wielokrotnie obserwowałem, jak zadowoleni z siebie ojcowie podnoszą dzieci, by pokazać im rzucające się ryby i zachęcają do wyboru osobników do zjedzenia. U części dzieci wywołuje to widoczne cierpienie zastępcze, określane przez psychologa M.L. Hoffmana jako empatyczny dystres. U starszych, powyżej 10 lat, dochodzi do tego poczucie krzywdy i niesprawiedliwości, zaczynają stawiać pytania, na które odpowiedzi są zwykle głęboko demoralizujące. 12-letni chłopiec, który przeżył szok na widok masakry karpi w jednym z warszawskich supermarketów Tesco, otrzymał w końcu szczerą odpowiedź od przedstawicielki supermarketu: "Może to okrutne, ale taka jest w Polsce tradycja, że przed świętami każdy musi mieć w domu żywego karpia". Na szczęście już nie każdy i mam nadzieję, że obecna większość stanie się za kilka lat mniejszością, która przestanie zatruwać radosny nastrój świąt.

Artykuł 1 ustawy o ochronie zwierząt głosi, że zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Może więc IV Rzeczpospolita wprowadzi prawo i przyzwoitość (choćby minimalną, bo o sprawiedliwości w tej materii nie można nawet marzyć) również w stosunku do tych zwierząt? Żadna tradycja nie jest usprawiedliwieniem dla barbarzyństwa i okrucieństwa - gdyby była, to należałoby tolerować kanibalizm, do niedawna element kultury niektórych ludów. Wszystkie ryby na sprzedaż mogą i powinny być szybko uśmiercane zaraz po odłowie. Ostatecznie skorzystają na tym również sami hodowcy i sprzedawcy, którzy unikną strat spowodowanych transportem i przetrzymywaniem żywych ryb, a także narastającej krytyki w mediach i problemów z PR. Stracą na tym tylko ci, którzy lubią zabijać i przyuczać do tego dzieci, ale to chyba byłby jeszcze jeden zysk dla nas wszystkich.

Andrzej Elżanowski
Autor jest prof. dr. hab., kierownikiem Zakładu Zoologii Kręgowców w Instytucie Zoologii Uniwersytetu Wrocławskiego.
Źródło artykułu: Polityka nr 48 (2582)

Czytaj także:

Jacek Podsiadło: Podwójny język

Jak nie zjadłam świątecznego karpia

Karpia też boli | Zaloguj/Zarejestruj się | 11 Komentarzy

Komentarze są własnością nadsyłającego. Nie odpowiadamy za ich treść.

Re: Karpia też boli (Wynik: 1)
przez marchewka2808 dodano 12 12, 2006 - 11:50
(Informacje o użytkowniku | Wyślij wiadomość) http://http://

u mnie w domu na szczescie nigdy nie było karpia ani żywego .Rok temu pamietam kupili takiego już z pojemnika z tymi wszystkimi cebulami zaprawa bo nigdy nie jedli mama spróbowała i od razu wypluła blllleeeeeeee.... nikomu nie smakował a reszte dalismy psiaką z wielka cheia też tego nie jedli a ja mam szczescie od urodzenia nie jem ryb :P po prostu nie lubiłam i mi sie udało

Re: Karpia też boli (Wynik: 1)
przez agatak (gagacik@vp.pl) dodano 12 15, 2006 - 09:30
(Informacje o użytkowniku | Wyślij wiadomość)

Ja niestety nie mam wyboru i muszę jeść ryby...a także inne zwierzęta :( Moja mama pochodzi ze wsi gdzie było to na porządku dziennym...ojciec tak samo. Negocjacje nic nie zadziałają, po prostu oni wiedzą lepiej! Oczywiście staram się jeść jak najmniej mięsa...

Re: Karpia też boli (Wynik: 1)
przez ava dodano 12 19, 2006 - 08:24
(Informacje o użytkowniku | Wyślij wiadomość)

to okropne...jak mozna zabić żywe ,bezbronne zwierze ,ktore tak bardzo stara sie o przetrwanie ???!! u mnie odkąd pamiętam nie bylo w domu karpia..ani żywego ,ani już zabitego..Matka moze i ma ochote ale wie jaka by była moja reakcja na to..ze byłaby wojna w domu..widzi jak siedzę przed moim akwarium i godzinami potrafie sie wpatrywac w pływające tam moje kochane duże pielęgnice,jak sprzątam u nich jak tylko czesto sie da zeby mialy u mnie jak najlepiej..Widziałam kiedys na łowisku jak bachor niósł w powietrzu trzepoczącą sie rybę po wyłowieniu na haczyku ;/chwilami szurał nią po chodniku...nie moge patrzec na takie widoki..

Re: Karpia też boli (Wynik: 1)
przez Pysia dodano 12 26, 2006 - 12:24
(Informacje o użytkowniku | Wyślij wiadomość)

oczywiscie zgadzam sie z tym co napisaliście o karpiach. taka okrutna tradycja powinna przestac istniec!! ale dziwi mnie ten artykuł w którym jest mowa ze aby naukowo dowiesc ze karp odczuwa ból testowano różne metody na innych zwierzetach np. owcach. chyba raczej nie powinniście popierac takich poczynan, bo przeciez nie powinno sie zadawac cierpienia jednemu stworzeniu tylko po to aby udowodnic ze inne tez odczuwają ból. zapewne są inne metody nieco nowoczesniejsze.!?

Re: Karpia też boli (Wynik: 1)
przez paulinka dodano 06 14, 2007 - 10:41
(Informacje o użytkowniku | Wyślij wiadomość)

to jest okropne !!nie cierpie rybołówstwa!! ale na dodatek moj ojcec ma staw z rybami ;( i co jakies 2-3 lata spuszcza wode ze zbiornika i wiele ryb ... wiadomo gdzie ida ==> na talerz ...ajjc a jesli tego bylo by malo moj wojek chodoje swinki ;( ktore kancza tak jak rybki ;( jestem wegetarianka narazie od 2 miesiecy ale ... rodzice ... lecz umiem im sie sprzeciwic i nie tkne miesa oraz wiele innych np zup, galaretek wiepszowych i owocowy, i roznych potraw z miesem lub smarzone na tluszczu zwierzecym ! pozdrawiam

Re: Karpia też boli (Wynik: 1)
przez magda* dodano 12 25, 2008 - 01:07
(Informacje o użytkowniku | Wyślij wiadomość)

To niesamowite jacy ludzie mogą być bezwzględni, aż mi się w głowie nie mieści. Od samego czytania tego artykułu zrobiło mi się słabo, a oni nie widzą w tym nic strasznego. Nie pojmują, że to żywe istoty. Nigdy nie wzięła bym do ust czegoś, co najpierw trzeba zabić. Masakra:((

Re: Karpia też boli (Wynik: 1)
przez Larry dodano 05 01, 2009 - 08:14
(Informacje o użytkowniku | Wyślij wiadomość)

To horror!Ja nie jestem zprzeciwiony do jedzenia mięsa i ryb ,ale takie traktowanie ich to skandal!Kazde mięsożerne zwierzątko atakuje drugie by je zjeśc . Ale one umierają z godnością a nie w warunkach gdzie bakterie by nawet nie zasiedliły jak patrze jak sa trzymane karpie to się zygac chce . Rozumie człowiek to istota wszystkożerna , ale to nie znaczy , że jego pokarm (że tak to nazwe) ma ginąc w skrajnych warunkach . Cóż taka natura ludzka.Ale wszystko jest różne czy o wegetarianin czy miesozerca ,ale warunki ich trzymania muszą sie zmienic bo inaczej zwierzęta uznaja nas za barbarzyńców i potwory

Re: Karpia też boli (Wynik: 1)
przez Kolorowaneczka dodano 07 23, 2009 - 01:01
(Informacje o użytkowniku | Wyślij wiadomość)

Dlatego już od dwóch lat nie jem w wigilię karpia nie mogę patrzeć na ich cierpienie , pamiętam że jak w tamtym roku byłam na zakupach z mamą przedświatecznych i zobaczyłam jak jakaś baba kupiła karpia i nie zabitego trzymała w koszyku w foliowej siatce gdzie on sie dusił myslałam że wyjde z siebie i sie popłakałam z tego wszystkiego z tej bezradności że tylko zwywywałam pod nosem babkę i że powinni go zabić a nie aby się męczył tym samym narobiłam mamie wstydu ale ja poprostu widząc coś takiego nie mogłam nad sobą zapanować i tyle :(

Re: Karpia też boli (Wynik: 1)
przez Asia9560 dodano 08 06, 2009 - 03:09
(Informacje o użytkowniku | Wyślij wiadomość)

Ostatni raz kiedy u mnie na święta była żywa ryba miałam 7 lat. na szczęście została uśmierca szybko. Nie wiem do końca czy bezboleśnie, ale nie żyła za pierwszym uderzeniem :(( pamiętam, ze wtedy wybiegłam z domu i pobiegłam do swojej babci na drugi koniec miasta, żeby się jej naskarżyć. Do domu nie wróciłam dopóki w lodówce był karp z ogródka. teraz nie jem TRUPÓW ZWIERZĄT, co inni nazywają wegetarianizmem :)) I dobrze mi z tym. babcia mówi, żę oszalałam i się nie odzywa ;/

Re: Karpia też boli (Wynik: 1)
przez Marina92 (martini92@o2.pl) dodano 02 24, 2010 - 03:43
(Informacje o użytkowniku | Wyślij wiadomość)

Niestety u mnie w domu Karp to coś tak tradycyjnego i odwiecznego w mojej rodzinie, że nie uniknie się jedzenia go podczas Wigilii. Ja jednak, ocknęłam się kilka dni temu (Wiem strasznie późno;/) i nigdy więcej nie zjem biednych ryb, które muszą przejść takie męczarnie tylko po to, żeby i tak skończyć na talerzu.